BETİMLEME NE DEMEKTİR?- BETİMLEYİCİ ANLATIM

BETİMLEYİCİ ANLATIM

BETİMLEME NE DEMEKTİR?- BETİMLEYİCİ ANLATIM

1. BETİMLEME: Bir şeyi göz önünde canlandırma, sözle veya yazıyla anlatma, tasarlama, tasvir etme demektir.

2. Yer, kişi, eşya, hayvan vb. okuyucunun gözünün önünde canlandırılacak biçimde anlatılır.

3. Varlıkların ayırıcı nitelikleri verilir.

4. Varlıkların nitelikleri sıfatlarla belirtildiğinden sıfat cinsinden sözcükler çok kullanılır.

5. İnsan betimlemelerine portre denir.

6. Betimleme hem fiziksel hem ruhsal olabilir. Buna fiziksel portre ve ruhsal portre denir.

7. Beğeni duygusuna yer verilir.

8. Öznel anlatım kullanılır.

9. Roman, hikâye, masal, destan, şiir, gezi yazıları, halk hikâyesi, fabl ve mesnevilerde kullanılır.

10. Genellikle öyküleme tekniğiyle bir arada kullanılır.

11. Sözcüklerle resim çizme sanatı denir.

12. Anlatımda işitme, koklama, tatma, dokunma, görme duyularına yer verilir.

13. Sanatsal betimleme, açıklayıcı betimleme çeşitleri vardır.

14. SANATSAL BETİMLEME: Kişisel duygu ve düşüncelere yer verilir. Değişik duygulara seslenen ayrıntılara yer verilir. İzlenim kazandırmak amacıyla yapılır. Özel ve genel ayrıntılar üzerinde durulabilir. Ayrıntılar sübjektif olarak verilir. İzlenimsel betimleme de denir.

15. AÇIKLAYICI BETİMLEME: Kişisel duygu ve düşünceler katılmaz. Değişik duyulara seslenen ayrıntılar üzerinde durulmaz. Betimleme bilgi vermek amacıyla yapılır. Kelimeler gerçek anlamında kullanılır. Ayrıntılar objektif olarak verilir. Gezi yazılarında, biyografilerde kullanılır.

16. Ruhsal betimleme: Kişinin iç dünyasının anlatıldığı betimlemelerdir.

17. Fiziksel betimleme: Kişinin dış görünüşünün anlatıldığı betimlemelere fiziksel betimleme denir.

18.Betimleme örneği: Eski bir taş köprü ile dere geçildikten sonra fakir mahallelere giriliyor. Ortalarında akan çirkef sularında sarı çocuklarla çamurlu köpeklerin oynadığı eğri büğrü sokaklar… Tezekten, çamurdan yapılmış, yarı yarıya toprağa gömülü, penceresiz kulübeler… Eski hasır parçaları üstünde güneşleyen iskelet gibi ihtiyarlar… Küçülmüş ihtiyarlara benzeyen yüzlerindeki yaralara sinekler üşüşmüş, şiş karınlı, çarpık, sıska vücutlu çocuklar…