SÜBHANELLAH ELHAMDÜLİLLAH ALLAHUEKBER MİZANI VE GÖKLE YERİ DOLDURU

Hadis kitaplarında bu rivayet geçmektedir. Şöyle ki:

Abdullah b. Amr (r.a.)’den rivâyete göre, Rasûlullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:

“Sübhanallah demek mizanın yarısını doldurur. Elhamdülillah demek ise teraziyi doldurmuş olur. Allah’tan başka gerçek ilah yoktur, sadece O vardır, diyen kimse ile Allah arasında hiçbir perde yoktur. Cennette kendisiyle beraber oluncaya kadar…” (Tirmizî, Daavat, 87)

Diğer bir rivayet de Rasûlullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:

“Sübhanallah demek mizanın yarısıdır. Elhamdülillah ise onu doldurmuş olur. Allahuekber demek gök ile yeryüzü arasını doldurur oruç sabrın yarısı temizlikte imanın yarısıdır.” (Müsned: 17571; Tirmizî, Daavat, 87)

Tirmizi, bu hadis hasendir demiştir.

Müslim’de ise şöyle geçmektedir: Ebu Malik-i Eşârî (r.a)’den rivayetle Resulullâh (s.a.v) şöyle buyurmuştur:

“Temizlik îmanın yarısıdır. Elhamdülillah mizanı doldurur. Sübhanallâh ve elhamdülillah göklerle yer arasını doldururlar (yahut doldurur.) Namaz bir nurdur. Sadaka bir burhandır. Sabır bir ziyadır. Kur’an da se­nin ya lehine ya aleyhine bir hüccettir. Bütün insanlar sabahleyin kalkar­lar, kimisi nefsini satar, kimisi de onu ya azad eder, yahut helak!..” (Müslim, Taharet, 1)

“Temizlik îmanın yarısıdır.” ifadesinin manası, temizliğin mükafatının büyüklüğüne işarettir. İmanın iki şartı vardır. Biri nefsi kötülüklerden temizle­mek diğeri de azayı temizlemek. İşte Allah’ın huzuruna durmak için bede­nin zahirini temizlemek bundan dolayı imanın yarısı sayılmıştır. Dış aza­sını temizliyen bir kimse kalbini de kötü inançlardan temizlerse imam bütünlenmîş olur.

“Elhamdülillah mizahı doldurur.” cümlesinden murad, onun ecir ve se­vabının büyüklüğüdür. Yâni mizanı dolduran onun sevabıdır. Hamd’in, mânası; kemâl sıfatlarından dolayı Allah’a sena etmektir. Bu mânayı düşünerek Allah Teâlâ’ya hamd-ü senada bulunan bir kimse­nin mizanı hasenetla dolar. Yani hasenat cisim olsalar mizanı doldurdukları görülür.

“Sübhanallah ile elhamdülillah gökle yer arasını doldururlar (yahut doldurur.)” Bu cümleden murad, miza­nı doldurduktan sonra hasenatın artacağını beyandır. Çünkü mizanı yalnız hamd dolduracaktır. Ona bir de sübhanellah ilâve edilince mizan dolup taşacaktır. Göklerle yer arasını zikretmek sevabın çokluğundan kinaye­dir. Nitekim Araplar çokluğu ifade etmek için bu ifadeyi kullanırlar.