Selamlaşıyoruz

Selamlaşma nedir, nasıl yapılır? İnsanlar selamlaşırken birbirlerine neler söylerler?
Bunların anlamı nedir? Bunlar insanların iliŞükilerini nasıl etkiler? Aşağıdaki metni okuyarak
bu soruların cevaplarını bulmaya çalışınız.
Sabah karşılaştığınız bir arkadaşınıza ya da öğretmeninize “Günaydın!”
dediğinizde neler hissedersiniz?
DÜŞÜNELİM

1.5. Selamlaşıyoruz


BÜYÜK BABAMDAN ÖĞRENDİKLERİM

Aşure günüydü. Annem güzel bir aşure yapmıştı.
Kâselerle komşularımıza ikram ettik. Babaannemlerin evi
de evimize yakındı. Annem, onlara da aşure götürmemi
istedi. Bu duruma çok sevindim. Çünkü onları görmek,
büyük babamla konuşmak istiyordum.
Annemin verdiği aşureyi alarak babaannemlere gittim.
Kapıyı büyük babam açtı. Beni görünce çok sevindi.
— Günaydın, diyerek onu selamladım.
O da;
— Günaydın Ahmet, hoş geldin. Gel buyur, dedi.
Elimdeki aşure kabını alarak mutfağa koydu. İçeri
girdim. Babaanneme de “günaydın” dedikten sonra ikisinin
de ellerini öptüm. Onlar da beni öptüler, oturduk.
Büyük babam, her konuşmamızda bana dinî konularla ilgili bilgiler verirdi. O gün
de dinimizin selamlaşmaya verdiği önemi anlattı. Biz de zaten din kültürü ve ahlak
bilgisi dersinde bu konuyu işleyecektik.
— Biliyor musun Ahmet, diye söze başladı büyük babam ve şunları söyledi:
— Sen biraz önce geldiğinde, “günaydın” diyerek bizi selamladın. Bunu söyleyerek
Allah’tan günümüzün aydınlık ve esenlik içinde geçmesini, mutlu olmamızı diledin. Biz
de senin için aynı dileklerde bulunduk. Bu durum, aramı
zdaki sevgiyi daha da artırdı. İşte selamlaşma, insanları
n birbirlerine Allah’tan esenlik dilemeleridir. Bu davranı
ş, insanlar arasında yakınlaşmayı sağlar. Onların birbirlerine
olan sevgisini pekiştirir. Bunun içindir ki dinimiz,
selamlaşmayı ibadet saymıştır. Selamlaşmaya özen
göstermemizi istemiştir. Yüce Allah; “Bir selâm ile selâmlandığı
nız zaman, siz de ondan daha güzeli ile selâmlayı
n yahut aynı ile karşılık verin…” 1 buyurmuştur.
Biz konuşurken babaannem, annemin gönderdiği
aşureden birer kâse ikram etti. Büyük babam, “Bismillâh.”
diyerek birkaç kaşık aldıktan sonra, sözlerine şöyle
devam etti:
1 Nisâ suresi, 86. ayet.

Listeleyelim
Metinde geçen selamlaşma sözlerini listeleyip anlamlarını yazınız. Varsa sizin bildi-
ğiniz ve kullandığınız selamlaşma sözlerini de bu listeye ekleyiniz.
ETKİNLİK
— Tüm varlıkları olduğu gibi insanları da yaratan Allah’tır. O, yarattığı varlıkları sever
ve onların iyiliğini ister. Bunun için insanların birbirlerine ve çevrelerine iyi davranmaları
nı öğütler. İşte bu öğütlerden biri de selamlaşmayla ilgilidir. Yüce Allah,
insanların birbirlerine selam vermelerini emretmektedir. "…Evlere girdiğiniz zaman,
Allah tarafından mübarek ve pek güzel bir yaşama dileği olarak kendinize (birbirinize)
selâm verin…” 1 buyurmaktadır. Peygamberimiz de bir hadisinde selamlaşmanı
n İslam’ın ibadetlerinden olduğunu belirtmiştir. "Ya Resulallah! ‘İslam’ın hangi
ibadeti hayırlıdır?’ diye soran birisine: (Aça) yemek yedirmen ve bildiğine, bilmedi-
ğine selâm vermendir.” 2 diye cevap vermiştir. O, yaşamı boyunca selamlaşmaya
önem vermiş, bizim de öyle yapmamızı istemiştir. Bir hadisinde de "Ey oğulcuğum,
ailene... selâm ver ki selâmın hem senin üzerine hem de aile halkına bereket olsun!”
3 buyurmuştur.
Büyük babam, biraz daha aşure yedikten sonra şunları söyledi:
— İşte yavrucuğum, biz dinimizin buyruklarına uyarak birbirimizle selamlaşırız.
Selamlaşmak için değişik sözler kullanırız. Bunların hepsinin amacı aynıdır. Hepsinde
de dinimizin bizden istediği, baŞükalarına iyi dileklerde bulunmak vardır. Bu sözlerden
bazıları şunlardır: Selâmün aleyküm; “Allah’ın selâmı üzerinize olsun.” demektir.
Peygamberimiz, karşılaştığı insanlara böyle selâm vermiştir. Bu şekilde selamlanan
kişi de “Aleyküm selâm.” diye cevap verir. Bu da “Allah’ın selâmı sizin de
üzerinize olsun.” anlamına gelir. Günaydın ya da hayırlı sabahlar; senin de bildiğin gibi
sabahları kullandığımız selamlaşma sözleridir. Selamlaşmalarda; “iyi günler”, “iyi
akşamlar”, “merhaba”, “hayırlı işler” vb. sözler de söylenir. Bunlardan hangisinin
söyleneceği duruma ve zamana göre belirlenir.
Büyük babam bunları anlattıktan sonra selamlaşmanın nedenini, önemini ve
nasıl yapıldığını daha iyi öğrendim. Böylece dersime de hazırlanmış oldum. Büyük
babama ve babaanneme teşekkür edip;
— Allah’a ısmarladık, dedim. Ellerini öptüm. Onlar da beni öptüler ve;
— Annene, babana selam söyle, dediler.
— BaŞstüne, diyerek oradan ayrılıp eve döndüm. Anneme ve babama, babaannemlerin
selamını söyledim.
1 Nûr suresi, 61. ayet.
2 Camiüs Sahih, 2017. hadis.
3 Camiüs Sahih, 3375. hadis.

Kazanım
1. Dinî ifadelerin günlük konuşmalarımızda nerede ve nasıl
kullanıldığını fark eder.
2. Selamlaşmanın iletişimdeki önemini fark eder.
3. “Kelime-i Tevhit” ve “Kelime-i ŞEhadet”in anlamlarını açıklar.
Konu
1.5. Selamlaşıyoruz
1.6. “Kelime-i Tevhit” ve “Kelime-i ŞEhadet”i Öğreniyoruz
Beceri
İletişim ve empati, Türkçeyi
doğru, güzel ve etkili kullanma
Değer
Doğruluk ve dürüstlük
Süre
2 ders saati
Kavram
Selam, Kelime-i Kevhit, Kelime-
i ŞEhadet
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Soru-cevap, buluş yoluyla öğrenme, sözlü ve yazılı anlatım,
rol yapma
Kaynak, Araç ve Gereçler
Projeksiyon cihazıĞtepegöz, asetat, Türkçe Sözlük, bilgisayar,
Kur’an-ı Kerim meali, ders kitabı
Derse Hazırlık
• Öğrencilerinize bildikleri selamlaşma ifadelerini tahtaya
sıralamalarını söyleyiniz. Bu ifadelerinden hangilerini, nerelerde
ve nasıl kullandıklarını sorunuz.
• Öğrencilerinizi, “Selamlaşıyoruz” konusunun girişinde yer
alan “DüŞnelim” bölümündeki soruyu cevaplamaya yönlendiriniz.
İşleniş
1. Konuyla ilgili ayet ve hadislerin meallerini yansıtarak öğ-
rencilere okutup açıklayınız. Günlük konuşmalarımızda kullandığı
mız dinî ifadelerden bir kısmının da selamlaşmalarla ilgili olduğ
unu söyleyiniz. Selamlaşmanın karşılıklı esenlik ve iyi dileklerde
bulunmak olduğunu belirterek selam sözünün Allah’ın
isimlerinden biri olduğunu ve esenlik veren anlamına geldiğini
açıklayınız. Selamlaşmayı dinimizin yönlendirmesiyle yaptığı-
mızı belirtip ayet ve hadislerden örnekler veriniz.
2. Selamlaşmalarda genellikle hangi ifadelerin kullanıldı-
ğını, bunların nerelerde ve nasıl söylendiğini, anlamlarının neler
olduğunu ve insanlar arası iliŞükileri nasıl etkilediğini kavratmak
için öğrencilerinize “Büyük Babamdan Öğrendiklerim”
başlıklı metni okutunuz.
3. Öğrencilerinize Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanma
becerilerini geliştirmeleri ve selamlaşmalarda hangi ifadeleri
nerelerde kullanacaklarını öğrenmeleri için “Listeleyelim” etkinliğ
ini yaptırınız.
4. Öğrencilerinizin iletişim ve empati becerilerini geliştirmek
için şu soruları cevaplamalarını sağlayınız.
• Selamlaştığınız kişilere karşı neler hissediyorsunuz?
• Selam verdiğiniz kişiler size karşı nasıl davranışlarda
bulunuyorlar?